Prof. dr hab. Marek J. Sadowski

Pracował w Zakładzie Fizyki Detektorów i Diagnostyki Plazmy (TJ3)
Naro­dowego Cen­trum Badań Jądro­wych
05-400 Otwock,
ul. A. Soł­tana 7,
1 kwietnia 2022 odszedł na emeryturę.

Zainteresowania badawcze

Moje zainteresowania naukowe obejmują badania w dziedzinie fizyki plazmy i kontrolowanej syntezy jądrowej oraz wybrane zagadnienia z dziedziny technologii plazmowych. W szczególności – opracowywanie i stosowanie w eksperymentach nowych metod diagnostyki plazmy, badania gorącej i namagnetyzowanej plazmy wytwarzanej w układach typu Plasma-Focus (PF) i Z-Pinch, badania emisji szybkich elektronów z  gorącej plazmy w układach typu tokamak, a także rozwój metod wykorzystania plazmy do celów technologicznych, m.in. do modyfikacji różnych materiałów.

Prof. dr hab. Marek Sadowski

Życiorys naukowy

  • Studia wyższe ukończyłem w roku 1960 w Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Fizyki w zakresie fizyki doświadczalnej, a w roku 1963 - w Politechnice Warszawskiej na Wydziale Elektrycznym w zakresie automatyki.
  • Pracę doktorską z dziedziny fizyki plazmy obroniłem w Instytucie Badań Jądrowych w roku 1969.
  • Za rozprawę z dziedziny badań gorącej plazmy, którą złożyłem w Instutucie Badań Jądrowych, w roku 1976 przyznano mi stopień naukowy doktora habilitowanego.
  • Za całokształt dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego, na wniosek Rady Naukowej Instytutu Problemów Jądrowych, w roku 1988 przyznano mi tytuł naukowy profesora nauk fizycznych.

Historia pracy naukowej

Po uzyskaniu tytułu profesora – od 1988 r. do 1996 r. pełniłem funkcję kierownika Zakładu Badań Termojądrowych w Instytucie Problemów Jądrowych (IPJ) w Świerku. W latach 1996-2007 byłem kierownikiem Zakładu Fizyki i Technologii Plazmy w IPJ, a w latach 2007-2011 pełnoetatowym profesorem w tym samym zakładzie. W latach 2011-2019 pracowałem jako profesor w Zakładzie Badań Plazmowych (TJ5) Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku, a od roku 2019 pracuję jako profesor na części etatu w Zakładzie Fizyki Detektorów i Diagnostyki Plazmy (TJ3) w NCBJ.

W latach 1990-1998 byłem członkiem międzynarodowej Grupy Roboczej UNESCO ds. zorganizowania International Centre for Dense Magnetized Plasmas (ICDPM), które zostało oficjalnie otwarte przy Instytucie Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy (IFPiLM) w Warszawie w 1998 r. Od tamtego czasu jestem aktywnym członkiem International Scientific Committee tego centrum.

W latach 2004-2020, oprócz pracy w NCBJ, pracowałem jako profesor na części etatu w Zakładzie Diagnostyki Plazmy i Technologii Plazmowych w IFPiLM.

Udział w pracach badawczych

W minionych latach uczestniczyłem aktywnie w wielu eksperymentach typu PF w kraju (w Świerku i Warszawie) oraz za granicą (w Stuttgarcie, Buenos Aires i Tandil), a w ostatnich latach także w eksperymentach typu tokamak (w Pradze, Cadarache i Frascati). Jestem nadal czynnym członkiem zespołów prowadzących badania na dużym układzie PF-1000 w Warszawie oraz zespołów realizujących pomiary tzw. „runaway electrons” w różnych tokamakach za granicą.

Publikacje

Jestem autorem lub współautorem ponad 400 publikacji w czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym i wielu prezentacji lub zaproszonych wykładów na międzynarodowych konferencjach i szkołach z dziedziny fizyki plazmy.

Przynależność do organizacji naukowych

Polskie Towarzystwo Fizyczne – członek od 1967; Polskie Towarzystwo Zastosowań Magnetyzmu – członek prezydium w latach 1990-1994; Moscow Physical Society – członek w latach 1996-1998; The Institute of Physics (London, UK) – fellow od 2004.

W latach 1992-2011 byłem przewodniczącym Sekcji Fizyki Plazmy Komitetu Fizyki PAN, a po przeniesieniu tej Sekcji do Polskiego Towarzystwa Fizycznego (PTF) w 2012 r. – pełniłem obowiązki jej przewodniczącego aż do 2017 r.

Odznaczenia i nagrody

Złoty Krzyż Zasługi (1981), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005) oraz Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2015).

Trzy nagrody Państwowej Rady ds. Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej: zespołowa II stopnia – 1966, indywidualna II stopnia – 1970, zespołowa II stopnia – 1973 oraz nagroda zespołowa Rady Atomistyki I stopnia – 1983.

Prof. dr hab. Marek Sadowski