Super-Kamiokande, wielki wodny detektor neutrin, obchodzi w tym roku 30-lecie swojej działalności. Od 18 do 22 maja odbywa się w Japonii zebranie międzynarodowej współpracy naukowców, dotyczące analiz fizycznych przeprowadzanych w eksperymencie. Natomiast w sobotę 23 maja odbędzie się oficjalny jubileusz 30-lecia eksperymentu. W wydarzeniu tym bierze udział dr Joanna Zalipska z Zakładu Fizyki Wielkich Energii NCBJ, reprezentując Warszawską Grupę Neutrinową, razem ze współpracownikami z Uniwersytetu Warszawskiego.

Eksperyment Super-Kamiokande to wielki cylindryczny zbiornik ultraczystej wody (obecnie z dodatkiem soli gadolinu) mierzący oddziaływania neutrin dzięki wykorzystaniu promieniowania Czerenkowa, które wykrywane jest przez 11000 fotopowielaczy o średnicy pół metra, zainstalowanych na wewnętrznych ścianach zbiornika. Detektor zlokalizowany jest w Japonii i znajduje się we wnętrzu góry Ikenoyama, 1000 metrów pod ziemią. Neutrina, które tam mierzymy, to jedne z cząstek elementarnych Modelu Standardowego, charakteryzujące się zerowym ładunkiem, bardzo mała masą i niesłychanie małym przekrojem czynnym na oddziaływania, przez co bardzo trudno jest je badać.

Super-Kamiokande to wiodący eksperyment w fizyce neutrin pochodzących z atmosfery ziemskiej, jak i przybywających do nas ze Słońca. Wniósł wkład w badania efektu zmiany typu (fachowo: zapachu) neutrin, czyli ich tzw. oscylacji. W 1998 r. eksperyment odkrył istnienie oscylacji neutrin atmosferycznych, za co w roku 2015 została przyznana Nagroda Nobla dla prof. Takaaki Kajity z Uniwersytetu w Tokio. Poza pomiarami neutrin atmosferycznych i kosmologicznych, detektor ten służy także do badania neutrin produkowanych przez akcelerator w laboratorium JPARC. W eksperymencie tym, zwanym T2K (Tokai to Kamioka), również uczestniczy Grupa Neutrinowa z naszego Instytutu.