Kryzys w kosmologii czy nowa fizyka?
27-10-2026
Naukowcy z NCBJ współorganizują nową warszawską inicjatywę WARP (Warsaw AstRo-Physics), która odbędzie się dziś na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas wydarzenia zaproszeni eksperci będą szukać odpowiedzi na pytanie, czy standardowy model kosmologiczny, który od dekad z sukcesem opisuje ewolucję Wszechświata, właśnie napotyka swoje pierwsze fundamentalne ograniczenia?
WARP (Warsaw AstRo-Physics) to nowa wspólna inicjatywa badaczy z wiodących warszawskich jednostek naukowych, powołana do zacieśniania współpracy środowiska zajmującego się astrofizyką cząstek, astrofizyką, astronomią, kosmologią oraz dziedzinami pokrewnymi. Dzięki regularnym spotkaniom naukowcy będą mogli wymieniać się wynikami swoich najnowszych badań. Pracami Komitetu Naukowego (SOC) inicjatywy WARP kieruje dr hab. Sebastian Trojanowski, prof. CAMK PAN (NCBJ / Astrocent, CAMK PAN).
Tematem przewodnim pierwszego spotkania WARP są współczesne anomalie kosmologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem zagadki dot. tempa rozszerzania się Wszechświata (Hubble tension) – utrzymującej się rozbieżności w pomiarach tempa rozszerzania się Wszechświata uzyskiwanych metodami obserwacji lokalnego i wczesnego Wszechświata.
Wykład inauguracyjny podczas dzisiejszego spotkania wygłosi światowej sławy specjalistka w dziedzinie kosmologii obserwacyjnej, dr Eleonora Di Valentino z Uniwersytetu w Sheffield; współliderka międzynarodowej inicjatywy CosmoVerse oraz główna autorka kluczowych prac przeglądowych poświęconych anomaliom kosmologicznym, goszcząca w Warszawie na zaproszenie MIAC PAN (Astrocent).
Bezpośrednio po wykładzie odbędzie się 50-minutowa debata ekspercka pt. „Navigating Cosmological Tensions – Crisis or New Physics?”, poświęcona pytaniu, czy obserwowane rozbieżności w danych z najnowszych przeglądów nieba zwiastują przełom i konieczność wyjścia poza standardowy model kosmologiczny (ɅCDM), czy też wynikają z nieznanych dotąd efektów systematycznych.
W dyskusji u boku dr Eleonory Di Valentino weźmie udział prof. dr hab. Marek Biesiada z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych, wybitny ekspert w dziedzinie kosmologii teoretycznej i obserwacyjnej, wykorzystujący w swoich badaniach m.in. silne soczewkowanie grawitacyjne oraz fale grawitacyjne do niezależnych pomiarów parametrów kosmologicznych. W panelu zasiądą również dr hab. Maciej Bilicki, prof. CFT PAN oraz prof. dr hab. Marek Demiański (FUW). Debatę będzie współmoderował dr hab. Paweł Bielewicz, prof. NCBJ.
Ważnym elementem spotkań WARP jest prezentacja dorobku doktorantów, stażystów podoktorskich (postdoków) oraz badaczy na wczesnym etapie kariery. Program wydarzenia obejmuje dedykowaną sesję krótkich referatów poświęconych interpretacji danych kosmologicznych i zagadnieniom pokrewnym, a także sesję plakatową podczas przerwy kawowej, sprzyjającą bezpośrednim dyskusjom naukowym między badaczami z różnych warszawskich instytutów.
Data i godzina: Wtorek, 27 października 2026 r., godz. 16:00 (początek kolokwium o godz. 16:15)
Miejsce: Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Pasteura 5, Warszawa
Szczegółowy program wydarzenia: https://events.camk.edu.pl/event/162/