Uczenie maszynowe i nowoczesne metody statystyczne stają się kluczowymi narzędziami w astrofizyce i kosmologii – od przetwarzania danych z obserwacji i fotometrycznych przesunięć ku czerwieni po odkrycia w dziedzinie czasu, klasyfikację obrazów i wnioskowanie o parametrach. W dniach 21-25 września w Zakładzie Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych odbyły się warsztaty VIewing Space ThroUgh machine Learning and Astrostatistics (VISTULA). Stanowiły one uporządkowane wprowadzenie do podstaw statystyki i koncepcji uczenia maszynowego.

Celem warsztatów było zapewnienie uporządkowanego, przyjaznego dla początkujących wprowadzenia do uczenia maszynowego i zaawansowanej statystyki w astrofizyce, przy jednoczesnym stopniowym przechodzeniu do bardziej zaawansowanych tematów. Wydarzenie łączyło wykłady i sesje praktyczne, podczas których uczestnicy pracowali nad konkretnymi przypadkami zastosowań astrofizycznych.

Wśród zaproszonych prelegentów znaleźli się specjaliści zajmujący się szerokim spektrum zagadnień, w tym powstawaniem i ewolucją galaktyk, wielkoskalowymi przeglądami, astronomią w dziedzinie czasu i zjawiskami przejściowymi, egzoplanetami oraz kosmologią.

Zajęcia pozwoliły uczestnikom zrozumieć główne rodziny metod uczenia maszynowego stosowane w bieżących badaniach astrofizycznych, krytycznie ocenić, kiedy podejście oparte na uczeniu maszynowym jest właściwe, wdrożyć i ocenić proste modele na rzeczywistych danych oraz rozpoznać typowe pułapki, takie jak overfitting, wyciek danych i tendencyjne zestawy danych treningowych.

Warsztaty skierowane były przede wszystkim do studentów studiów magisterskich, doktorantów na wczesnym etapie studiów oraz młodych naukowców z NCBJ, Uniwersytetu Warszawskiego oraz instytucji partnerskich projektu CLEVER. Wydarzenie, organizowane w Warszawie w ramach partnerstwa CLEVER-NAWA, przyczyniło się do wzmocnienia szkoleń i współpracy w ramach sieci poprzez zgromadzenie studentów, młodych naukowców oraz zaproszonych ekspertów w celu praktycznego przedstawienia rzeczywistych metod stosowanych w astrofizyce.