W NCBJ odbyło się spotkanie kolaboracji NAHEPaM
14-04-2026
Narodowe Centrum Badań Jądrowych bierze udział w projekcie, którego celem jest stworzenie urządzenia NAHEPaM (NewAthena High Energy Particle Monitor) dla nowego teleskopu Europejskiej Agencji Kosmicznej NewAthena. W marcu odbyło się kolejne spotkanie Progress Meeting kolaboracji podsumowujące postępy prac projektowych, podczas którego omówiono kolejne etapy realizacji przedsięwzięcia.
W spotkaniu, które miało formę hybrydową, uczestniczyli przedstawiciele Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN (CAMK), Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), Uniwersytetu w Kiel oraz włoskiego Narodowego Instytutu Astrofizyki (INAF). W części organizacyjno-finansowej udział wzięli również przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii – Piotr Zabadała, Zastępca Dyrektora Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej oraz Przewodniczący Polskiej Delegacji do Europejskiej Agencji Kosmicznej, a także Marta Kolibabska, Naczelnik Wydziału Strategii Kosmicznej MRiT.
W ramach wizyty przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii odwiedzili laboratoria w Świerku, wykorzystywane na potrzeby rozwoju technologii satelitarnych. Goście mieli również okazję zwiedzić reaktor badawczy MARIA, będący jednym z kluczowych obiektów infrastruktury badawczej w Polsce.
Spotkanie przebiegło w bardzo konstruktywnej atmosferze i pozwoliło na podsumowanie dotychczasowych prac oraz doprecyzowanie planów na kolejne miesiące. Przedstawiciele Europejskiej Agencji Kosmicznej, mimo bardzo napiętego harmonogramu, podkreślili, że widzą duży potencjał w rozwijanej współpracy oraz realną możliwość realizacji projektu w ramach kolaboracji NAHEPaM.
NewAthena będzie największym dotąd zbudowanym teleskopem kosmicznym działającym w zakresie promieniowania X. Misja Europejskiej Agencji Kosmicznej umożliwi dokładniejsze badania nad procesami formowania się struktur w kosmosie, ewolucją i wpływem czarnych dziur na galaktyki, czy najbardziej ekstremalnymi zjawiskami kosmicznymi. Urządzenie NAHEPaM umożliwi pomiar tzw. tła promieniowania X, co pozwoli zmniejszyć błędy statystyczne rzeczywistych sygnałów od zjawisk astrofizycznych.